Widok na wyspę Alcatraz z pokładu statku Alcatraz Cruises

Wyspa Alcatraz

Alcatraz przez wszystkie lata swojej działalności obrosło wieloma legendami. Ucieczka z wyspy była uważana za niemożliwą. Oficjalnie żadna próba ucieczki się nie udała, choć zagadką pozostaje zniknięcie trzech więźniów z 11 czerwca 1962r. W chwili obecnej Alcatraz należące do systemu amerykańskich parków narodowych jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Stanach Zjednoczonych.

Widok na wyspę Alcatraz z pokładu statku Alcatraz Cruises

Widok na wyspę Alcatraz z pokładu statku Alcatraz Cruises

Wyspa Alcatraz, mimo że niewielkich rozmiarów, dzięki swojemu położeniu ma bardzo bogatą historię. Od czasów prehistorycznych, kiedy po raz pierwszy została odkryta przez amerykańskich Indian aż do dnia dzisiejszego, kiedy jest ona jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Stanach Zjednoczonych. Pierwszymi ludźmi, którzy dotarli do brzegów wyspy byli rdzenni mieszkańcy Ameryki ponad 10 000 lat temu. Ze względu na brak dokumentacji historycznej wczesne wykorzystanie wyspy przez ludzi jest jedynie domniemaniem historyków. Hiszpański porucznik Juan Manuel de Ayala wraz ze swoim statkiem dopłynął do zatoki San Francisco dnia 5 Sierpnia 1775 i spędził kilka tygodni przyrządzając notatki o okolicy. Podczas swoich badań opisał skalistą wyspę i nazwał ją „La Isla de Los Alcatraces” (Wyspa Ptaków Morskich). W późniejszym okresie nazwa przyjęła się jako Alcatraz.

Wnętrze więzienia

Wnętrze więzienia

W XIX wieku Armia Amerykańska zdając sobie sprawę z militarnego położenia San Francisco i z podatności otwartej zatoki na atak wroga rozpoczęła budowę obiektów obronnych. Jednym z nich został zakończony w roku 1859 fort na wyspie Alcatraz, który podczas amerykańskiej wojny domowej (1861-1865) stał się największym amerykańskim fortem na zachód od rzeki Mississippi. W czasie wojny sympatycy Konfederatów, więźniowie polityczni i dezerterzy byli wysyłani do Alcatraz. Inną grupę więźniów stanowili Indianie z plemienia Hopi, więzieni za odmowę posyłania dzieci do rządowych szkół z internatem. W ten sposób wyspa została przekształcona z fortu w więzienie o oficjalnej nazwie Alcatraz Więzienie Wojskowe – oddział Pacyfik.

Gorączka złota w XIX wieku spowodowała, że San Francisco w przeciągu zaledwie kilku lat z osady nad zatoką stało się jednym z najważniejsztych miast zachodniego wybrzeża. Ogromna ilość okrętów wpływających do zatoki wymagała budowy latarni morskiej właśnie na Alcatraz, wyspie, która posiada idealne położenie z widokiem na cieśninę. I tak 1 czerwca 1854 roku została oddana do użytku pierwsza latarnia morska na amerykańskim zachodnim wybrzeżu. Dzisiejsza latarnia zastąpiła oryginalną w 1909 roku, a latarnika i dwóch asystentów mieszkających na wyspie, zastąpił zautomatyzowany system w roku 1963.

W roku 1934 nastąpił kolejny rozdział historii tego miejsca, tym razem jako więzienia cywilnego dla najgroźniejszych przestępców w kraju. Dzięki swojemu położeniu to specjalne więzienie uważano za niemożliwe do ucieczki. W ciągu tego okresu 1934 – 1963 jedni z najbardziej znanych przestępców Ameryki odsiadywali swoje kary w Alcatraz. Między innymi najsławniejszy gangster Al Capone.

Blok D

Blok D

Blok D był zarezerwowany dla więźniów wyjątkowo niebezpiecznych lub agresywnych. Osadzeni otrzymywali odpowiednie wyżywienie i opiekę zdrowotną, ale życie ograniczało się do przebywania w małej celi 24 godziny na dobę. Czas przebywania w bloku D mógł trwać kilka dni lub kilka lat, w zależności od wykroczenia. Sześć karcerów było wykorzystywanych do rozwiązywania najpoważniejszych problemów dyscyplinarnych. Przetrzymywanie więźnia w tak zwanej “Dziurze” czasami w całkowitej ciemności i ograniczoną ilością jedzenia zazwyczaj trwało kilka dni, ale nie więcej niż 19.

Kuchnia więzienna w Alcatraz

Kuchnia więzienna w Alcatraz

Jedzenie było jednym z najlepszych w federalnym systemie więziennictwa, zarówno strażnicy jak i więźniowie jedli te same posiłki. Ponieważ więźniowie mieli dostęp do metalowych noży, widelców i łyżek sala jadalnia stawała się najbardziej niebezpiecznym miejscem w Alcatraz. Mimo, że ucieczka z Alcatraz była uważana za niemożliwą, w okresie więzienia federalnego 36 więźniów wzięło udział w 14 próbach ucieczki, 23 więźniów zostało schwytanych, 6 zostało zastrzelonych, 2 utonęło, 5 uciekinierów nigdy nie odnaleziono i uważa się, że utonęli w zimnych wodach zatoki. Najbardziej pomysłowa ucieczka miała miejsca 11 Czerwca 1962. Frank Morris i bracia John i Clarence Anglin po umieszczeniu sztucznych głów wykonanych z mydła, cementu i włosów na swoich łóżkach pod kocami w środku nocy, wypełzli ze swoich cel przez małe otwory, które wydłubali w ciągu jednego roku za pomocą łyżek. Po dotarciu do korytarza służbowego wdrapali się na dach więzienia przez szyb wentylacyjny, po czym byli w stanie zejść z budynku, przejść przez ogrodzenie i dotrzeć do zatoki. Tam skonstruowali prymitywną tratwę z więziennych płaszczy przeciwdeszczowych i rozpoczęli swoją podróż do wolności. Zniknięcie więźniów zauważono dopiero następnego ranka. Frank Morris i bracia Anglin nigdy nie zostali odnalezieni. Czy uciekinierzy zatonęli w zimnych wodach zatoki San Francisco, czy zdołali dotrzeć na stały ląd to pozostaje zagadką do dnia dzisiejszego.

Na początku 1963 roku prokurator generalny Robert Kennedy zarządził zamknięcie zakładu karnego Alcatraz powołując się na rosnące koszty utrzymania więzienia na wyspie. Ostatni skazani zostali usunięci z wyspy w dniu 21 marca 1963 roku.

Początek zwiedzania Alcatraz i widoczny napis z okresu okupacji wyspy przez Indian Amerykańskich

Początek zwiedzania Alcatraz i widoczny napis z okresu okupacji wyspy przez Indian Amerykańskich

W 1969 roku, sześć lat po zamknięciu więzienia grupa amerykańskich Indian rozpoczęła okupację przejmując Alcatraz dla “Indian wszystkich plemion”. Okupacja trwała prawie 19 miesięcy, a głównym celem było zwrócenie uwagi na los rdzennych mieszkańców Ameryki i potrzebę zachowania indiańskiej kultury i tradycji. Okupanci chcieli ustanowić kilka instytucji na Alcatraz. Ich wizja obejmowała centrum Studiów Amerykańskich Indian, szkołę, centrum duchowości, centrum ekologiczne i muzeum. Mimo, że w końcu nie osiągnęli oni swoich celów, okupacja wyspy była punktem zwrotnym w historii amerykańskich Indian. Sympatia opinii publicznej spowodowała, że rząd USA zrezygnował ze swoich zamiarów odebrania władzy rządom plemiennym i przeniesienia Indian poza ich terytoria. Doprowadziło to do ochrony indiańskich ziem, języków i tożsamości kulturowej. Okupacja Alcatraz była jednocześnie kamieniem milowym we współpracy pomiędzy różnymi plemionami. Ślady z okresu okupacji zostały zachowane jako ważne pamiątki historyczne i do dnia dzisiejszego zaraz po przypłynięciu na wyspę tysiące zwiedzających mogą zauważyć napisy na murach z tamtego okresu.

Golden Gate National Recreation Area, jednostka należąca do systemu amerykańskich parków narodowych, została ustanowiona przez Kongres w 1972 r. i wyspę Alcatraz objęto ochroną. Po raz pierwszy Alcatraz zostało otworzone dla zwiedzających w Październiku 1973 roku. Zainteresowanie wyspą przerosło wszelkie oczekiwania. Ponad 50 000 osób odwiedziło Alcatraz w ciągu pierwszego roku. Popularność byłego więzienia nie maleje i w chwili obecnej ponad ponad 1,3 miliona ludzi odwiedza wyspę w ciągu roku.

Roślinność na wyspie i widok na most Golden Gate

Roślinność na wyspie i widok na most Golden Gate

Pomimo, że wyspa Alcatraz jest z litej skały i pozbawiona słodkiej wody to jednocześnie jest siedliskiem licznych kolonii lęgowych ptaków. Czaple osiedliły się tam w roku 1980 i w chwili obecnej jest to jedna z największych kolonii tych ptaków w regionie zatoki San Francisco. W roku 1997 osiedliły się tam czaple śnieżne i ich kolonia liczy kilkadziesiąt par. Poza tym na wyspie sezonowo osiedliły się inne gatunki ptaków jak ostrygojady, kormorany i gołębie.

Ogrody na zachodniej stronie wyspy zostały zbudowane i utrzymywane przez więźniów, którym wolno było opuścić mury więzienia tylko na krótki spacer do pracy w budynkach przemysłowych. Kilku więźniów uzyskało pozwolenie do pracy na zewnątrz a wszelkie rośliny zasadzone i utrzymywane w ogrodach musiały być w zasięgu wzroku z wież wartowniczych. Ciekawostką są coroczne zawody triathlonowe pod nazwą “Ucieczka z Alcatraz”, udowadniające, że możliwe jest przepłynięcie z wyspy Alcatraz na stały ląd i przetrwanie. Impreza odbyła się po raz pierwszy w roku 1980 i składa się z trzech konkurencji 1,5 mili wpław z Alcatraz do San Francisco, a także 18 mil jazdy rowerem i 8 milowy bieg.

Alcatraz jest najbardziej znanym więzieniem w amerykańskiej historii i wątkiem wielu hollywoodzkich filmów. Od czasu, kiedy Alcatraz przeobrażono z więzienia w teren włączony do amerykańskiego systemu parków narodowych stało się ono jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Stanach Zjednoczonych. Rejsy organizowane przez Alcatraz Cruises są jedynym sposobem na dostanie się na wyspę, a ponieważ popularność tego miejsca nie maleje ważne jest aby zarezerwować bilet już przed wyjazdem do San Francisco. Nie zdziwiło mnie, że przed przybyciem na rejs musiałem stać w kolejce prawie pół godziny i to biorąc pod uwagę, że miałem już wydrukowany bilet zakupiony na stronie internetowej operatora rejsu. Jest kilka rzeczy, o których warto pamiętać wybierając się na zwiedzanie Alcatraz. Po pierwsze pogoda zmienia się szybko i jest często zimno, mglisto, wietrznie lub gorąco i słonecznie. Tylko małe plecaki lub torby podręczne są dozwolone na pokładzie. Większość ludzi spędza średnio 2,5 godziny na Alcatraz, ale jeśli ktoś chce dokładnie poznać wyspę czas ten może być dwa razy dłuższy. Podczas, kiedy rezerwacja na transport z San Francisco do Alcatraz jest wymagana to z powrotem można wrócić jednym z promów odpływających mniej więcej co 30 minut.

<< Poprzedni WpisNastępny Wpis >>